मानिसहरू मेरा वचनहरूलाई आफ्नो अस्तित्वको आधार बनाउने यस काममा कति राम्रो गरिरहेका छन् भन्‍ने कुरा मलाई थाहा छैन। म मानिसको नियतिप्रति सधैँ चिन्तित रहेको छु, तैपनि मानिसहरूलाई यसको कुनै आभास भएजस्तो देखिँदैन—फलस्वरूप, तिनीहरूले मेरो हरेक कार्यलाई कहिल्यै ध्यान दिएका छैनन्, र मानिसप्रतिको मेरो मनोवृत्तिको नतिजास्वरूप मप्रति कहिल्यै कुनै श्रद्धाभाव विकास गरेका छैनन्। यस्तो लाग्छ, “मेरो हृदयलाई सन्तुष्ट पार्न” तिनीहरूले आफ्ना भावनाहरू धेरै पहिले फालिसकेका थिए। यस्ता परिस्थितिहरूको सामना गर्नुपर्दा, म फेरि एक पटक मौन हुन्छु। मेरा वचनहरू किन मानिसहरूको गहिरो मनन र थप प्रवेशको योग्य छैनन्? के यो ममा कुनै वास्तविकता नभएकाले र म मानिसहरूहरूमा गल्तीहरू खोजेर तिनलाई तिनीहरूविरुद्ध प्रयोग गर्न खोज्ने प्रयास गरिरहेकाले हो? मानिसहरू किन मलाई सधैँ “विशेष व्यवहार” गर्छन्? के म आफ्नै विशेष वार्डमा रहेको कुनै अशक्त व्यक्ति हुँ र? आज कामकुरा यस बिन्दुमा पुगिसक्दा पनि, मानिसहरू किन अझै मलाई फरक तरिकाले हेर्छन्? के मानिसप्रतिको मेरो मनोवृत्तिमा कुनै खोट छ? आज, मैले ब्रह्माण्डहरूमाथि नयाँ काम सुरु गरेको छु, जसले पृथ्वीका मानिसहरूलाई नयाँ सुरुवात गर्न लगाएको छ र तिनीहरू सबैलाई मेरो घरबाट निस्कन भनेको छ। अनि मानिसहरू सधैँ आनन्दमा लिप्त हुन मन पराउने हुनाले, म तिनीहरूलाई अलि बढी आत्मसंयम देखाउन, र सधैँ मेरो काममा बाधा नदिन सल्लाह दिन्छु। मैले खोलेको “अतिथिगृह” मा, मलाई मानिस जति मन नपर्ने अरू केही छैन, किनभने मानिसहरू सधैँ मलाई समस्यामा पार्छन् र मलाई निराश बनाउँर्छन्। तिनीहरूको व्यवहारले मलाई लज्जित पार्छ र मैले कहिल्यै आफ्नो शिर ठाडो पार्न सकेको छैनँ। तसर्थ, म तिनीहरूसँग शान्त भएर बोल्छु, तिनीहरूलाई जतिसक्दो चाँडो मेरो घर छोड्न र सित्तैमा मेरो खाना खान छोड्न भन्छु। यदि तिनीहरूलाई बस्ने इच्छा छ भने, तिनीहरूले दुःख भोग्नैपर्छ र मेरो ताडना सहनैपर्छ। तिनीहरूको मनमा, म तिनीहरूका कर्महरूबारे पूर्ण रूपमा अनभिज्ञ र अज्ञानी छु, र यसरी तिनीहरू लड्ने कुनै सङ्केत नदेखाई, सङ्ख्या पुर्‍याउनका निम्ति मात्र मानव भएको ढोँग गर्दै, मेरो अगाडि सधैँ अडिग र स्थिर रूपमा खडा रहँदै आएका छन्। जब म मानिसहरूसँग मागहरू गर्छु, तब तिनीहरू छक्क पर्छन्: यतिका वर्षदेखि दयालु हृदयको रहनुभएका परमेश्‍वरले यस्ता शब्दहरू, स्नेह र बफादारीविहीन शब्दहरू बोल्न सक्नुहुन्छ भनेर तिनीहरूले कहिल्यै सोचेका थिएनन्, त्यसैले तिनीहरू निःशब्द हुन्छन्। यस समयमा, म मानिसहरूको हृदयमा मप्रतिको घृणा फेरि एक पटक बढेको देख्छु, किनभने तिनीहरूले फेरि गुनासो गर्ने काम सुरु गरेका छन्। तिनीहरू सधैँ पृथ्वीको विरुद्धमा गुनासो गर्छन् र स्वर्गलाई सराप्छन्। तैपनि म तिनीहरूका शब्दहरूमा आफैलाई सराप्ने कुनै कुरा भेट्दिनँ, किनभने तिनीहरूमा आफूप्रति अत्यन्तै ठूलो प्रेम रहेको छ। यसरी, म मानव जीवनको अर्थमा आइपुग्छु: मानिसहरूले आफैलाई ज्यादै प्रेम गर्ने हुनाले, तिनीहरूको सम्पूर्ण जीवन मर्माहत र रित्तो हुन्छ, र मप्रतिको घृणाका कारण तिनीहरू आफ्नै टाउकामा विनाश निम्त्याउँछन्।

मानिसका शब्दहरूमा मप्रति अथाह “प्रेम” भए पनि, जब म यी शब्दहरूलाई परीक्षणका लागि “प्रयोगशाला” मा लैजान्छु र तिनलाई सूक्ष्मदर्शक यन्त्रद्वारा अवलोकन गर्छु, तब तीभित्र रहेका सबै कुरा पूर्ण प्रस्टताका साथ प्रकट हुन्छन्। यस क्षणमा, म मानिसहरूलाई तिनीहरूका “मेडिकल रेकर्डहरू” देखाउनका लागि फेरि एक पटक तिनीहरूबीच आउँछु, ताकि तिनीहरू सच्चा रूपमा विश्‍वस्त होऊन्। जब मानिसहरूले ती देख्छन्, तब तिनीहरूको अनुहार दुःखले भरिन्छ, तिनीहरू हृदयमा पछुतो मान्छन्, र तिनीहरू यतिसम्म व्याकुल हुन्छन् कि मलाई खुसी पार्नका लागि तुरुन्तै आफ्ना दुष्ट मार्गहरू छोड्न र सही मार्गमा फर्कन छटपटाउँछन्। तिनीहरूको सङ्कल्प देखेर, म अत्यन्तै प्रसन्न छु; म आनन्दमा डुब्छु: “पृथ्वीमा, मानिसबाहेक अरू कसले मसँग सुख र दुःख बाँड्न सक्छ र? के मानिसले मात्रै सक्ने होइन र?” तर म गएपछि, मानिसहरू आफ्ना मेडिकल रेकर्डहरू च्यातेर भुइँमा फ्याँक्छन् अनि छाती फुलाएर हिँड्छन्। त्यसपछिका दिनहरूमा, मैले मानिसहरूका कार्यहरूमा मेरा अभिप्रायहरूअनुरूपका कुरा कमै मात्र देखेको छु। तैपनि मेरो अगाडि तिनीहरूका सङ्कल्पहरू निकै थुप्रिएका छन्, र तिनीहरूका सङ्कल्पहरूलाई हेर्दा, मलाई वाक्क लाग्छ, किनभने तिनमा मलाई आनन्द दिलाउन बाहिर ल्याउन सकिने केही पनि छैन; ती अत्यन्तै दूषित छन्। तिनीहरूका सङ्कल्पहरूलाई मैले वास्ता नगरेको देखेर, मानिसहरू सेलाउँछन्। त्यसपछि, तिनीहरू बिरलै कुनै “निवेदन” पेस गर्छन्। मानिसको हृदयले मेरो अगाडि कहिल्यै अनुमोदन प्राप्त नगरेको, बरु सधैँ मबाट अस्वीकार मात्र पाएको हुनाले, उसको जीवनमा भित्री सहाराको कुनै स्रोत बाँकी हुँदैन, त्यसैले उसको जोस हराउँछ, र अब मलाई मौसम “प्रचण्ड गर्मी” भएको महसुस हुँदैन। मानिसहरूले आफ्नो जीवनभरि ज्यादै कष्ट भोग्छन्, यहाँसम्म कि, आजको अवस्थाको आगमनसँगै, तिनीहरू मबाट यति धेरै “सास्तीमा पर्छन्” कि तिनीहरू जीवन र मृत्युबीच झुण्डिन्छन्। फलस्वरूप, तिनीहरूको अनुहारको चमक धमिलो हुन्छ र तिनीहरूको “जीवन्तता” गुम्छ, किनभने तिनीहरू सबै “हुर्किएका” हुन्छन्। सजायको दौरान शोधन गरिँदा म मानिसहरूको दयनीय स्थिति हेर्न सक्दिनँ—तैपनि मानवजातिलाई यो दयनीय हारबाट कसले छुटकारा दिन सक्छ र? दुःखी मानव जीवनबाट मानिसलाई कसले मुक्ति दिन सक्छ र? मानिसहरूले किन कहिल्यै आफूलाई व्यथाको सागरको अतल कुण्डबाट मुक्त गर्न सकेका छैनन्? के म जानाजानी मानिसहरूलाई हानि गर्छु र? मानिसहरूले मेरो मनोदशा कहिल्यै बुझेका छैनन्, त्यसैले म ब्रह्माण्डसामु विलाप गर्छु: स्वर्ग र पृथ्वीका यावत् थोकमध्ये, कुनै पनि कुराले मेरो हृदयलाई कहिल्यै बुझेको छैन, र कुनै पनि कुराले मलाई साँचो रूपमा प्रेम गर्दैन। आज पनि, मानिसहरू किन मलाई प्रेम गर्न असक्षम छन् भन्‍ने कुरा मलाई अझै थाहा छैन। तिनीहरू मलाई आफ्नो हृदय दिन सक्छन्, तिनीहरू मेरा लागि आफ्नो नियति बलिदान गर्न सक्षम छन्, तर तिनीहरू मलाई आफ्नो प्रेम किन दिन सक्दैनन्? के म तिनीहरूसँग नभएको कुरा माग्छु र? मानिसहरू मबाहेक अरू सबै कुरालाई प्रेम गर्न सक्षम छन्—त्यसोभए तिनीहरू मलाई किन प्रेम गर्न सक्दैनन्? तिनीहरूको प्रेम किन सधैँ गुप्त हुन्छ? आजसम्म तिनीहरू मेरो अगाडि खडा हुँदा पनि, मैले किन तिनीहरूको प्रेम कहिल्यै देखेको छैन? के यो तिनीहरूमा नरहेको तत्त्व हो? के म जानाजानी मानिसहरूका लागि कामकुराहरू कठिन बनाइरहेको छु? के तिनीहरूको हृदयमा अझै पनि संशयहरू रहेका छन्? के तिनीहरू आफ्नो प्रेम गलत ठाउँमा पर्ला, र आफूलाई सच्याउन नसकिएला भनेर डराएका छन्? मानिसहरूमा बुझ्न नसकिने अनगिन्ती रहस्य छन्, त्यसैले म मानिसको अगाडि सधैँ “डरपोक र त्रसित” हुन्छु।

आज, राज्यको प्रवेशद्वारतर्फ अघि बढ्ने समयमा, सबै मानिस अगाडि लम्कन थाल्छन्—तर जब तिनीहरू प्रवेशद्वारको अगाडि आइपुग्छन्, म प्रवेशद्वार बन्द गरिदिन्छु, म मानिसहरूलाई बाहिरै थुनेर राख्छु, र तिनीहरूलाई आफ्नो प्रवेश अनुमति पत्र देखाउन भन्छु। यस्तो अनौठो कदम पूर्ण रूपमा मानिसहरूका अपेक्षाहरूको विपरीत हुन्छ, र तिनीहरू सबै छक्क पर्छन्। सधैँ पूरै खुला रहेको प्रवेशद्वार आज किन अचानक कसिलो गरी बन्द गरिएको छ? मानिसहरू आफ्नो खुट्टा बजार्छन् र यताउता गरिरहन्छन्। तिनीहरू सुटुक्क भित्र पस्न सकिने कल्पना गर्छन्, तर जब तिनीहरू मलाई आफ्ना नक्कली प्रवेश अनुमति पत्रहरू दिन्छन्, म तिनीहरूलाई त्यहीँको त्यहीँ अग्निकुण्डमा फ्याँकिदिन्छु, अनि आफ्नै “रगत-पसिना” ज्वालामा देखेर, तिनीहरू आशा गुमाउँछन्। तिनीहरू टाउको समातेर रुन्छन्, राज्यभित्रका सुन्दर दृश्यहरू हेर्छन् तर भित्र पस्न सक्दैनन्। तैपनि तिनीहरूको अवस्था दयनीय छ भन्दैमा म तिनीहरूलाई भित्र पस्न दिन्नँ—कसले मनलागी मेरो योजनालाई बिथोल्न सक्छ र? के मानिसहरू आफ्नो जोसमा निर्भर रहेर आर्जित आशिष्‌हरू प्राप्त गर्न सक्छन् र? के मानव अस्तित्वको अर्थ मनलागी मेरो राज्यमा प्रवेश गर्नुमा निहित छ र? के म त्यति नीच छु र? यदि मेरा कठोर वचनहरू नभएका भए, के मानिसहरू धेरै अघि नै राज्यमा प्रवेश गरिसकेका हुनेथिएनन् र? तसर्थ, मेरो अस्तित्वले मानिसहरूलाई दिने सबै झन्झटका कारण तिनीहरू मलाई सधैँ घृणा गर्छन्। यदि म अस्तित्वमा नभएको भए, तिनीहरूले वर्तमान दिनमा राज्यका आशिष्‌हरूको आनन्द लिन सक्नेथिए—त्यसपछि यो कष्ट सहनुपर्ने के नै आवश्यकता हुन्थ्यो र? त्यसैले म मानिसहरूलाई तिनीहरू जानु नै बेस हुन्छ, तिनीहरूले अहिलेका राम्रा परिस्थितिहरूको फाइदा उठाएर आफ्ना लागि निकास खोज्नुपर्छ भनेर भन्छु; तिनीहरूले जवान छँदै, केही “सीप” सिक्न वर्तमानको फाइदा उठाउनुपर्छ। यदि तिनीहरूले त्यसो गरेनन् भने, भविष्यमा धेरै ढिलो हुनेछ। मेरो घरमा, कसैले पनि कहिल्यै आशिष्‌हरू पाएको छैन। म मानिसहरूलाई छिटो गरी जान, “गरिबी” मा जिइरहन नखोज्न भन्छु; भविष्यमा पछुतो गर्न धेरै ढिलो हुनेछ। तिनीहरू यस कुरामा अल्झिएर बस्नु हुँदैन; तिनीहरू किन आफैलाई त्यस्तो कष्टमा पार्छन्? तैपनि म मानिसहरूलाई तिनीहरू आशिष्‌हरू प्राप्त गर्न असफल हुँदा कसैले पनि मेरो बारेमा गुनासो गर्न पाउनेछैन भनेर पनि भन्छु। मसँग मानिसमा मेरा वचनहरू खेर फाल्ने समय छैन। म यो कुरा मानिसहरूको मनमा रहिरहन्छ, तिनीहरू यसलाई बिर्सँदैनन् भन्ने आशा गर्छु—यी वचनहरू मैले दिने असहज सत्यता हुन्। मैले धेरै अघि नै मानिसहरूमा विश्‍वास गुमाइसकेको छु र मैले धेरै अघि नै तिनीहरूमा आशा गुमाइसकेको छु, किनभने तिनीहरूमा महत्त्वाकाङ्क्षा छैन, तिनीहरूले मलाई कहिल्यै परमेश्‍वरलाई प्रेम गर्ने हृदय दिन सकेका छैनन्, र त्यसको साटो सधैँ मलाई आफ्ना प्रेरणाहरू दिन्छन्। मैले मानिसलाई धेरै कुरा भनेको छु, र मानिसहरूले आज पनि मेरो सल्लाहलाई बेवास्ता गर्ने हुनाले, भविष्यमा तिनीहरूले मेरो हृदयलाई गलत रूपमा नबुझून् भनेर म तिनीहरूलाई मेरो दृष्टिकोण बताउँछु। आउँदो समयमा तिनीहरू जिउँछन् कि मर्छन् भन्ने कुरा तिनीहरूकै सरोकारको विषय हो; यसमाथि मेरो कुनै नियन्त्रण छैन। म तिनीहरूले बाँच्ने आफ्नै बाटो भेट्टाउने आशा गर्छु। यसमा म शक्तिहीन छु। मानिसले मलाई साँचो रूपमा प्रेम नगर्ने हुनाले, हामी आ-आफ्नै बाटो लाग्छौँ; भविष्यमा, हामीबीच उप्रान्त कुनै कुराकानी हुनेछैन, हामीसँग कुरा गर्नका लागि उप्रान्त कुनै विषय रहनेछैन, र हामी उप्रान्त एक-अर्कालाई हस्तक्षेप गर्नेछैनौँ, बरु सबै जना आ-आफ्नै बाटो लाग्नेछौँ। मानिसहरू मलाई खोज्दै आउनु हुँदैन, र म फेरि कहिल्यै मानिसको “मद्दत” माग्नेछैनँ। यो हामीबीचको कुरा हो, र भविष्यमा कुनै समस्या नहोस् भनेर हामीले स्पष्ट रूपमा बोलेका छौँ। के यसले कामकुरालाई सजिलो बनाउँदैन र? हामी सबै जना आ-आफ्नो बाटो लाग्छौँ र एक-अर्कासँग कुनै सरोकार राख्दैनौँ—त्यसमा के समस्या छ र? म मानिसहरूले यसलाई अलि विचार गर्छन् भन्ने आशा गर्छु।

मे २८, १९९२